จากที่เมื่อครั้งก่อนมีคำถามเรื่องโรคใบด่างเหลืองของมะเขือส่งเข้ามา ครั้งนี้จึงนำเรื่องนี้มาบอกเล่าถึงรายละเอียดให้ได้ทราบกันค่ะ

โรคใบด่างเหลืองเป็นโรคที่สร้างความเสียหายให้แก่เกษตรกรผู้ปลูกมะเขือเป็นจำนวนมาก ทำให้คุณภาพของผลมะเขือลดลงทำให้ผลมะเขือลายด่าง ราคาต่ำ ผลผลิตลดลง โรคนี้เป็นกับมะเขือเปาะ และมะเขือม่วงได้ด้วย หากเป็นกับมะเขือม่วงจะทำให้ผลมะเขือลาย ขายไม่ได้ 

 สาเหตุโรคและการแพร่ระบาด

โรคใบด่างเหลืองเกิดจากเชื้อไวรัส ต้นมะเขือที่เป็นแล้วรักษาไม่หาย ต้นที่เป็นโรคจะเป็นแหล่งแพร่ระบาดไปยังต้นอื่นๆ หรือแปลงมะเขื่ออื่นๆ  ปัจจุบันทราบเพียงอย่างเดียวว่าแพร่ระบาดได้โดยมีแมลงหวี่ขาวเป็นตัวพาหะ การถ่ายทอดโรคเป็นแบบช้า ที่เรียกภาษาทางโรคว่า persistant หมายถึงแมลงต้องใช้เวลาดูดกินต้นที่เป็นโรคนาน ถึงจะถ่ายทอดโรคได้ และถ้ามีเชื้อโรคอยู่ในตัวแล้วก็ต้องใช้ เวลานานกว่าจะถ่ายทอดโรคไปต้นใหม่ได้  การถ่ายทอดโรคแบบนี้จึงนับว่ายังมีหนทางป้องกันการถ่ายทอดโรคได้โดยใช้สารกำจัดแมลงพาหะ ในกรณีนี้คือการกำจัดแมลงหวี่ขาว หรือควบคุมแมลงหวี่ขาวไม่ให้ระบาดโดยใช้สารเคมีกำจัดแมลง     ต่างจากโรคใบจุดวงแหวนของมะละกอ ซื่อการถ่ายทอดได้รวดเร็วด้วยเพลี้ยอ่อน เพลี้ยอ่อนที่ไปกินด้นมะละกอที่เป็นโรคมาและมากินต้นที่ยังไม่เป็นโรคดูดกินเพียงไม่กี่วินาทีก็ถ่ายทอดโรคได้แล้ว ทำให้ไม่สามารถป้องกันการถ่ายทอดโดยใช้สารเคมีได้ผล

ลักษณะอาการ

 ยอดอ่อนของมะเขือจะเริ่มใบเหลืองทีละยอดก่อน จนเหลืองหมดทั้งต้น  ผลมะเขือแสดงอาการเหลืองด่างลาย โดยใบของมะเขือ จะด่างลายมีสีเหลืองสลับเขียว ต้นชะงักการเจริญเติบโต และอาการที่พบในส่วนอื่น ๆ ของพืช เช่น ผลผลิตบิดเบี้ยว ขนาดเล็กกว่าปกติ แต่ถ้าเกิดกับมะเขือที่ยังเล็กและไม่สมบูรณ์ จะไม่ให้ผลผลิตเลย หากทิ้งไว้นานจำนวนต้นที่เป็นโรคจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

การป้องกันกำจัด

 1. กำจัดต้นที่เป็นทันที  สำรวจแปลงเสมอๆ หากพบ ถอนทิ้งทันที แล้วรีบปลูกซ่อม

 2. อย่าให้แมลงหวี่ขาวระบาด   ป้องกันการระบาดด้วยสารเคมีเสมอๆ เช่น อิมิดาโคลพริด แอกทารา และโมแลน  แมลงหวี่ขาวหากปล่อยให้ระบาดมากแล้วจะปราบยากมากเพราะดื้อสารเคมีเกือบทุกชนิด แนะนำให้ใช้ร่วมกับน้ำมันปิโตรเลี่ยมออย ชนิดที่เกรดสูงหน่อย จะช่วยบรรเทาไปได้มาก

3. สำรวจ และ  กำจัดต้นที่เป็นโรค

หากกำจัดตั้งแต่ระยะแรกๆ ต้นที่เป็นโรคเพิ่มจะไม่มากนัก หากทิ้งไว้นานจำนวนต้นที่เป็นโรคจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เท่าที่เคยพบมักจะเป็นเกือบทั้งแปลง หากถึงระดับนี้แล้วจะทำให้แพร่เชื้อระบาดไปสู่แปลงเพื่อนบ้าน ไม่นานระแวกนั้นก็จะเป็นโรคเหมือนกันหมด และเมื่อถึงเวลานั้นการปลูกมะเขือยาวจะทำได้ยากขึ้นอีกหลายเท่า